Ở các xã ven biển huyện Thạnh Phú, Bến Tre có sáu tháng mặn và sáu tháng ngọt, người dân có cách sống chung với thiên nhiên khắc nghiệt: Sáu tháng mặn nuôi quảng canh tôm sú và thả xen cua biển. Sáu tháng ngọt, trồng lúa, nuôi cá và tôm càng xanh.

Hơn mười năm trước đây, nhiều người dân ở các xã An Điền, An Nhơn, Mỹ An, An Thạnh, An Qui, An Thuận, huyện Thạnh Phú bỏ quê đi làm thuê mướn ở Đồng Tháp, Cà Mau, Cần Thơ, Sóc Trăng… vì miệt quê này nghèo quá!

Nguyên do là người dân ở các vùng đất này chỉ biết làm nông với các giống lúa mùa có thời gian sinh trưởng đến 06 tháng. Năm nào gió chướng mạnh, nước mặn lên sớm là lúa thất trắng, người nghèo phải chịu nghèo thêm.

Những năm gần đây nhà nông ở các địa phương này đã biết sống chung với mặn. Từ tháng 11 âm lịch nước mặn thì thả nuôi tôm sú, cua biển. Từ độ tháng 5 đến tháng 7 âm lịch thì sạ lúa nuôi cá, tôm càng xanh.

Nuôi trồng ở Thạnh Phú tận dụng nước mặn, ngọt canh tác quanh năm hoàn toàn không sử dụng phân thuốc nên tất cả từ thủy sản đến hạt lúa đều là sản phẩm sạch.

Lúa sạch ở đây được trồng trong vuông nuôi tôm. Vuông nuôi được thiết kế bờ bao, cống cấp và thoát nước. Đáy ao được cải tạo thành cù lao để trồng lúa và mương nước vòng quanh để thả tôm, cá trong thời gian trồng lúa sạch.

Ruộng lúa sạch của anh Lê Văn Chí ở ấp An Hòa, xã An Nhơn.

Đồng lúa sạch ở xã Mỹ An, đẹp như tranh vẽ.

Bà con Thạnh Phú thu hoạch lúa sạch

Nhờ có cống thủy lợi như vậy nên người nuôi trồng có thể chủ động đưa nước vào nuôi tôm và tháo nước ra trồng lúa. Lúa ở đây sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, khi có sâu rầy, không phải dùng thuốc hóa học phun diệt mà chỉ cần đưa nước vào ngập đọt lúa, sâu rầy sẽ làm mồi cho tôm, cá ăn. Số còn lại khi triều xuống, mở cống thì sâu rầy theo dòng nước trôi ra ngoài.

Ngoài ra, nông dân còn cho vịt vào ruộng lúa ăn sâu rầy. Đất trong vuông nuôi tôm trồng lúa rất tốt vì có phân hữu cơ được tạo ra trong quá trình nuôi tôm, cá, thả vịt nên lượng phân bón cho lúa không nhiều. Từ nuôi trồng gần gũi với thiên nhiên, thiên địch sinh sôi nảy nở nên sâu rầy ít đến phá hại đồng lúa này.

Với tổng diện tích trên 950ha, việc canh tác lúa tôm khởi đầu ở ấp An Hòa, xã An Nhơn và sau này mở rộng ra thành cái nôi của vùng lúa sạch. Chân ruộng sản xuất lúa sạch, được giữ nước đến chân lúa để nuôi cá phi, cá chẽm, cá nâu, cá kiền, cá bóng cát, tôm càng xanh… Vì vậy, người nông dân ở đây tuyệt đối không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Từ chuyển đổi tập quán canh tác từ một vụ lúa thành vùng lúa tôm sạch nên sáu tháng mặn thu hoạch chính là con tôm, còn sáu tháng ngọt là lúa sạch và có thêm con cá, tôm càng xanh. Vì thế, đời sống gia đình người nông dân ở miền biển này trở nên khá hơn. Những người nông dân bỏ đi làm ăn xa, nay cũng trở về đồng ruộng của mình.

Ông Hồ Văn Cương Phó chủ tịch Hội Nông dân xã An Nhơn phấn khởi cho biết: Bốn năm trước đây tỉ lệ hộ nghèo ở An Nhơn là 30%, nay chỉ còn 3,1% nhiều nhà tường thay nhà lá, cuộc sống đang đổi thay từng ngày. Với kiểu canh tác mới, hòa hợp thiên nhiên, bà con có cách làm giàu một cách bền vững. Năm qua, xã An Nhơn được công nhận là xã nông thôn mới.

Mùa vàng bội thu lúa sạch của nông dân Thạnh Phú

Nhãn hiệu gạo sạch của huyện Thạnh Phú được nhiều người ưa chuộng, không đủ nguồn cung cho thị trường



LƯ THẾ NHÃ

Theo Thế Giới Trẻ