Là loại ngư cụ quan trọng nhất của ngư dân, lưới được sử dụng trong hầu hết các nghề đánh bắt hải sản trên biển. Đặc biệt, nhiều nghề như lưới vây, lưới kéo… thì ngư dân phải sử dụng các tấm lưới có chiều dài hàng trăm mét, với chi phí rất lớn, lên đến vài trăm triệu đồng.

Để tiết kiệm chi phí, sau mỗi chuyến biển, ngư dân thường tìm cách sửa sang, vá víu lại những tấm lưới có giá trị của mình để chuẩn bị cho chuyến biển tiếp theo. Đây là một công việc thường xuyên bởi lưới sử dụng rất dễ bị hư hỏng.

Ngoài những phụ nữ làng biển, những người vá lưới còn có cả đàn ông, những người từng có thời gian đi biển nhưng vì nhiều lý do nay buộc phải ở nhà. Họ hình thành một xóm vá lưới, ngay trong ngôi làng biển Phước Hải lâu đời này.


Vá lưới là công việc khó khăn và tỉ mỉ. Phải là người am hiểu bởi tùy từng nghề, lưới phải có kết cấu và đặc tính khác nhau. Như cùng là nghề lưới kéo đôi nhưng với ghe tàu ở khơi xa phải khác ghe tàu ven bờ. Hay cùng là nghề lưới vây nhưng ở ngư trường khác nhau, kết cấu lưới cũng khác nhau.


Theo những người bện lưới, loại ngư cụ này có 2 phần quan trọng nhất là dây đai lưới và thân lưới. Dây đai lưới thường được làm bằng vật liệu bền, như dây thừng hay sợi tổng hợp. Anh Đặng Văn Bưu, một thợ vá lưới cho biết trước đây anh làm nghề lưới kéo nhưng sau một tai nạn trên biển, một chân bị đau nên đành ở nhà nhận vá lưới.

Công việc của người vá lưới tuy không vất vả nhưng cần nhiều thời gian, kiên nhẫn. Hiện, anh cùng nhiều người khác đang làm thuê cho một vựa mua bán, sửa chữa lưới trong vùng. Mỗi ngày, anh được trả tiền công là 150 ngàn đồng để sửa chữa, vá lưới.


Những sợi dây thừng làm đai và khung lưới. Với những tấm lưới vây có chiều dài và chiều rộng lớn, lưới phải được chia thành nhiều khung nhỏ để giữ cho lưới được căng theo chiều thẳng đứng cũng như không bị dúm dó khi khai thác cá. Ngoài vá lưới, những người dân ở xóm lưới này cũng có thể đan tạo thành những tấm lưới mới theo kích cỡ đặt sẵn.


Nhiều ghe tàu lưới vây, lưới kéo công suất lớn hiện nay sử dụng những phiến lưới dài tới 500 mét. Vì thế, việc tạo ra những loại ngư cụ này tương đối khó khăn, cần nhiều kinh nghiệm và những vật liệu tốt. Thậm chí người dân còn phải cần đến bản vẽ để có thể hoàn thành được các phiến lưới như vậy.


Theo những người dân ở Phước Hải, nghề dệt lưới, vá lưới ở đây rất phát triển vì khu vực này có nhiều làng biển. Ngoài làng biển Phước Hải, dọc ven biển miền Đông còn có các làng biển Lộc An, làng biển Long Hải, làng biển Bình Châu, Phước Tỉnh… đều có hàng trăm ghe tàu tham gia đánh bắt. Vì thế, nhu cầu mua bán, sửa chữa các loại ngư cụ là lưới luôn rất nhiều. Riêng tiền công vá lưới thì hầu hết theo thỏa thuận, tùy từng mức độ hư hỏng của lưới. Ở Phước Hải có một số cửa hàng chuyên mua bán sửa chữa lưới.


Theo những ngư dân, nghề đánh bắt hải sản trên biển luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khiến ngư cụ bị hư hỏng. Từ những đợt sóng gió cho tới vật thể lạ, rác hay thậm chí cả cá cũng có thể làm rách, hư hỏng lưới. Vì vậy, sau mỗi chuyến biển, gần như tất cả các loại ngư cụ lưới của ngư dân đều phải được kiểm tra, vá lại để chuẩn bị cho chuyến biển tiếp theo.


Ngư dân chuẩn bị lưới cho nghề kéo đôi. Theo đó, khi tới ngư trường, đôi tàu sẽ được bố trí chạy song song cùng tốc độ với phiến lưới ở giữa để kéo đàn cá.


Bài, ảnh: Đoàn Xá

Theo Thế Giới Trẻ