Trong thời gian qua, liên tục diễn ra những vụ việc quấy rối, xâm hại tình dục, thân thể đối với trẻ em gây xôn xao dư luận. Vụ thầy giáo ở Bắc Giang có hành vi sờ soạng một số em học sinh mới đây được cơ quan công an ra kết luận “không phải là dâm ô”. Tuy vậy, cũng là hành vi sờ soạng trẻ em nhưng ông Nguyễn Khắc Thủy ở Vũng Tàu bị tuyên án 3 năm tù vì hành vi “dâm ô trẻ em”. Gần đây nhất là vụ ông Nguyễn Hữu Linh được cho là có hành vi sàm sỡ với bé gái nhỏ tuổi trong thang máy vẫn đang chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng…

Hình ảnh người đàn ông sàm sỡ bé gái nhỏ tuổi trong thang máy khiến nhiều người bức xúc, phẫn nộ.

Pháp luật Việt Nam hiện nay chưa có định nghĩa chính thức về quấy rối tình dục, tuy nhiên đã được một số văn bản pháp luật đề cập tới. Ví dụ theo Bộ luật Lao động năm 2012 thì hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc bị nghiêm cấm và người lao động có thể đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nếu bị quấy rối tình dục; người giúp việc có nghĩa vụ tố cáo với cơ quan có thẩm quyền về hành vi quấy rối tình dục của người sử dụng lao động.

Tuy nhiên, hành vi quấy rối tình dục lại không được quy định trong Bộ luật hình sự. Thay vào đó là những tội danh có liên quan đến tình dục như hiếp dâm, cưỡng dâm, dâm ô với trẻ em, hoặc làm nhục người khác.

Trong đó tội danh gần nhất với khái niệm quấy rối tình dục là “Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi”. Theo đó “Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm”.

Tuy nhiên, cách hiểu thế nào là dâm ô vẫn còn chưa rõ ràng và gây tranh cãi trong chính những người thực thi pháp luật. Vụ việc thầy giáo ở Bắc Giang vừa qua có hành vi “véo tai, véo mũi, dí vai, sờ mông, sờ đùi một số em”, theo cơ quan cảnh sát điều tra thì đó không phải là “dâm ô” do chưa sờ vào bộ phận sinh dục của nạn nhân. Tuy nhiên, theo các luật sư thì hành vi này đã đủ cấu thành tội dâm ô.

Theo bình luận khoa học Bộ luật Hình sự của ông Đinh Văn Quế - Nguyên Chánh tòa Hình sự TAND Tối cao - thì chỉ khi nào có hành vi “sờ mó, hôn hít bộ phận sinh dục của nạn nhân; dùng bộ phận sinh dục của mình chà xát với bộ phận sinh dục của nạn nhân hoặc bắt nạn nhân sờ mó, hôn hít bộ phận sinh dục của mình nhằm thỏa mãn dục vọng, nhưng không có ý định giao cấu với nạn nhân” thì mới có thể phạm tội dâm ô.

Nếu hành vi đến mức độ như bình luận của ông Quế thì không còn đơn thuần là quấy rối tình dục nữa, mà trong Bộ luật Hình sự còn một tội danh khác, đó là “tội làm nhục người khác”. Theo đó, “người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”. Như đã trích dẫn, hành vi làm nhục phải ở mức độ “nghiêm trọng” và trên thực tế là những trường hợp như đánh ghen, lột quần áo, cắt tóc tai… giữa đường mới bị khởi tố.

Như vậy có thể thấy rằng, quy định pháp luật hình sự Việt Nam không quy định, chưa rõ ràng về tội “quấy rối tình dục” và trên thực tế, các cơ quan tố tụng thường cũng không khởi tố đối với hành vi quấy rối tình dục đơn thuần.

Khi không khởi tố hình sự, thì những hành vi quấy rối tình dục bị xử lý như thế nào? Hiện nay, tại điều 5, nghị định 167/2013 về "Vi phạm quy định về trật tự công cộng" có quy định xử phạt đối với những hành vi gần giống với quấy rối tình dục. Theo đó, "phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: a) Có cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác”. Trên thực tế, các cơ quan pháp luật khi không khởi tố hình sự cũng thường xử phạt người có hành vi quấy rối tình dục theo quy định này. Như trường hợp mới đây, ông Đỗ Mạnh Hùng bị cho là có hành vi sàm sỡ, cố ôm hôn với một nữ sinh trong thang máy ở Hà Nội đã bị Công an quận Thanh Xuân xử phạt 200 nghìn đồng, chiếu theo quy định nêu trên. Vụ việc gần nhất liên quan đến ông Nguyễn Hữu Linh vẫn đang chờ kết luận cuối cùng của các cơ quan chức năng…

Sau khi tìm hiểu quy định của pháp luật, có thể thấy rằng pháp luật Việt Nam chưa thực sự có những quy định đầy đủ và nghiêm khắc với hành vi quấy rối tình dục, nhất là đối với trẻ em, đối tượng yếu thế không thể tự bảo vệ mình trước người lớn. Do đó mỗi bậc ba mẹ nên có những biện pháp bảo vệ và dạy kỹ năng cho trẻ trước những hiểm họa quấy rối, xâm hại trẻ em.

Luật sư Nguyễn Thanh Lâm – Đoàn Luật sư TP.HCM

Theo Thế Giới Trẻ